PIERWSZA WYPRAWA

Wyprawę w latach 1768-71, na korwecie Endeavour, wysłano oficjalnie w celu przeprowadzenia obserwacji astrologicznych na wyspie Tahiti (odkrytej niewiele wcześniej przez S. Wallisa) w archipelagu Wysp Towarzystwa. Jednak rzeczywistym celem wyprawy było znalezienie na południu Oceanu Spokojnego domniemanego lądu południowego (Terra au-stralis incognito) oraz umocnienie w Oceanii dominacji brytyjskiej, a także uprzedzenie zabiegów Francji pragnącej ugruntować swe wpływy po wyprawie L.A. de Bougainvillea.

Cook popłynął najpierw wokół przylądka Horn, a następnie na wyspę Tahiti, gdzie przy udziale przyrodnika J. Ban-ksa dokonano obserwacji planety Wenus na tle tarczy słonecznej. Cook zbadał też inne wyspy archipelagu, z których część sam odkrył i nadał archipelagowi nazwę Wyspy Towarzystwa na cześć Towarzystwa Królewskiego w Londynie.

Następnie opłynął Nową Zelandię, niewidzianą przez Europejczyków od czasów A. Tasmana. Wykonał mapę jej wybrzeży i odkrywszy cieśninę nazwaną później jego imieniem (Cieśnina Cooka) stwierdził, że Nowa Zelandia składa się z 2 wysp. W 1770 odkrył i zbadał nieznane dotąd wschodnie wybrzeże Australii oraz znalazł cieśninę między półwyspem Jork a Nową Gwineą, potwierdzając wcześniejsze odkrycie L.V. de Torresa i dotyczące braku połączenia między kontynentem australijskim a wyspą.

James Cook